Het doel van de PERMONDO-projecttijd is om je te blijven ontwikkelen. Dat kan op professioneel gebied, maar ook op persoonlijk vlak. Omdat er in Uganda weinig mogelijkheden zijn om je op professioneel vlak verder te ontwikkelen, lag mijn ambitie bij de persoonlijke ontwikkeling. En omdat ik hier in Nederland vooral met mijn hoofd werk, wilde ik in Uganda graag met mijn handen aan de slag.

Ik wilde iets neerzetten, iets waar men in Chawolo wat aan had en waar ik met een goed gevoel op terug kon kijken. Activiteiten met kinderen uitvoeren en de communicatie verbeteren waren prachtige doelstellingen, maar dat had ik ook in of vanuit Nederland kunnen doen. Ik wilde daar, ter plekke het verschil maken.

Nursery of hek

Na al een paar weken in Uganda door te hebben gebracht, dacht ik wel ongeveer te weten wat ik kon verwachten toen ik met mijn collega’s aankwam in Chawolo. Maar ik had het mis. De ongeorganiseerde chaos in de toegankelijkere delen van Uganda was comfort vergeleken bij Chawolo. In Chawolo is niets. Geen winkels, geen verharde wegen, amper elektriciteit of water en geen gemeente of andere vorm van overheid.

Dat laatste hielp dan wel weer bij het realiseren van mijn plannen. Of eigenlijk moet ik onze plannen zeggen, want ik was natuurlijk niet alleen. Samen met de mannen in de groep zijn we de eerste dag gaan zitten om de mogelijkheden te bespreken. Er lagen twee plannen op tafel: een hek bouwen om het terrein van het weeshuis of beginnen met de bouw van een nursery, een kleuterschooltje.

In Nederland voelde ik nog meer voor het bouwen van een hek. Het leek me iets sneller en makkelijker te realiseren. Want wat wist ik van funderingen leggen, of een gebouw metselen? Een kleuterschooltje bouwen, dat was misschien iets te hoog gegrepen.

Achteraf gezien ben ik blij dat we niet voor het hek hebben gekozen, en niet alleen omdat het land rondom het weeshuis gigantisch is. Ook omdat het eigenlijk een heel ongezellig ding is, zo’n hek. Dat moeten ze helemaal niet om hun gebied hebben. Het moet toegankelijk blijven, want het weeshuis is een bron van inspiratie en vermaak voor heel veel kinderen.

De kuil

We kozen voor het beginnen met de bouw van de nursery. Een fundering leggen dat konden wij ook wel, werd ons verzekerd. En er werd sowieso ook een aannemer ingeschakeld die ons kwam helpen. Bijkomende voordelen: we hoefden geen toestemming te vragen om te beginnen, geen vergunningen aan te vragen en geen milieu- of archeologisch onderzoek uit te voeren. We konden gelijk beginnen: we moesten alleen nog even de locatie uitzoeken.

Een korte wandeling over het land rondom het weeshuis was voldoende om een locatie te bepalen: tussen de weg (een pad wat een van de drukste 'wegen' in Chawolo bleek te zijn) en twee struiken. De eerste middag in Chawolo hebben we gelijk een gebied van ongeveer negen bij zestien meter uitgezet en 'bouwrijp' gemaakt. De volgende ochtend zijn we vroeg opgestaan om te gaan graven, in wat de rest van de trip 'de kuil' werd genoemd.

We hebben daarna vier dagen in de kuil gewerkt. ’s Ochtends stonden we vroeg op en werkten we van ongeveer zeven uur tot ongeveer half elf. Daarna werd het te warm. ’s Middags maakten we tussen drie en zes uur nog een paar uur, en als we geluk hadden was het dan bewolkt, regende het een beetje en stond er een windje. Dat maakte het graven aangenaam, want ook al was het regenseizoen in Uganda: als het niet regende, was het gewoon erg warm en droog.

Tempo

Tijdens het graven namen we regelmatig even een drinkpauze, of zochten we het kleine beetje schaduw wat de struiken gaven op. Na vier dagen graven met drie man was ongeveer 25% van de kuil gegraven. Op sommige plaatsen bevatte de grond waar we aan het graven waren rotsen, waar we ons helemaal scheel op stonden te hakken. Maar toen we die een beetje gingen omzeilen (onder het motto: die graaft de aannemer wel uit), kwam het tempo er goed in.

Dachten we.

Aan het einde van de eerste week kwam de aannemer met drie werknemers. Zij hadden de resterende 75% van de kuil binnen anderhalve dag af. Uiteraard kwam dat omdat wij ze nog een ochtendje hebben geholpen…

Van kuil naar kleuterschool

Vanaf dat moment voelde het alsof het project een beetje over werd genomen door 'de professionals'. Er kwamen een dag lang vrachtwagentjes uit de dichtstbijzijnde stad, gevuld met stenen en rotsblokken. En de aannemer en zijn assistent begonnen de kuil op te meten en waar nodig op maat te graven.

In de kuil werd na veel passen en meten een muurtje gemetseld. Eerst de hoeken, daarna de rest. En toen wij uit Chawolo waren vertrokken werd het gebied binnen de muur gevuld met rotsblokken en overgoten met cement. Daarna heeft het project vanwege de hevige regenval in Uganda een aantal weken stil gelegen. Maar inmiddels worden op de fundering de muren gemetseld voor de kleuterschool. Het is prachtig om dat via foto’s die regelmatig op facebook verschijnen te volgen.

Het is de bedoeling dat de kleuterschool met de start van het nieuwe schooljaar in Uganda (in februari) haar deuren opent. De kleuterschool biedt dan ruimte voor een aantal van de (vele) kinderen in Chawolo en omstreken die nu hele dagen niets te doen hebben. En het is een goede voorbereiding voor als ze eventueel naar de basisschool kunnen. Via Child’s Destiny of Hope kunnen kinderen gesponsord worden om naar de kleuterschool te gaan. Ik ben het zeker van plan!

Betrokkenheid

Wat me het meeste bij zal blijven aan dit project, is de betrokkenheid. De betrokkenheid tussen de kuilgravers onderling bijvoorbeeld, want samen hebben we mooie momenten gehad in de kuil. Het was gezellig, en we hebben veel gelachen. Maar we zijn ook helemaal kapot gegaan tijdens het graven. Ik tenminste wel. Ik weet zeker dat we de uren die we in de kuil door hebben gebracht alle drie nooit meer vergeten.

Maar vooral ook de betrokkenheid van de mensen in Chawolo. De eerste twee dagen in de kuil werden we vooral vreemd aangekeken door alle mensen die toevallig langs de kuil kwamen. De eerste tekenen van betrokkenheid kwamen, uiteraard, van de kinderen. Al vanaf de eerste dag bleven er kinderen staan om te kijken bij wat we aan het doen waren. Waarschijnlijk vooral omdat ze drie blanke mannen op het land zagen werken. Dat komt in Uganda eigenlijk niet voor.

Na twee dagen wilden ze ons komen helpen. Op het moment dat we teveel gereedschappen bij ons hadden, kwamen ze samen met ons in de kuil staan. En als we dat niet hadden, pakten ze onze spullen terwijl wij aan het pauzeren waren. Een dag zijn we eerder gestopt omdat het gewoon te druk werd in de kuil. De mooiste momenten waren op de zaterdag, toen naast de kuilgravers van de aannemer ook een aantal kinderen uit het weeshuis ons kwamen helpen. Drie Ugandese mannen, drie 'mzungu’s' en een handjevol kinderen aan het werk in een kuil. Het heeft er fantastisch uitgezien. En het maakte het ook van ons project een project van de hele gemeenschap.

Ik denk dat via de kinderen ook de ouderen betrokken zijn geraakt bij het project. Ze bleven wat vaker kijken, en toen ze in de gaten kregen dat we bezig waren met de fundering voor een kleuterschool, werden ze echt geïnteresseerd. Een kleuterschool? Ook voor onze kinderen? Voor een dorp als Chawolo is dat een prachtige voorziening, waarvoor mensen ontzettend dankbaar zijn. Wij voelden in die twee weken vanuit de kuil de sfeer en de mensen in Chawolo veranderen, en uit gesprekken bleek dat meer mensen dit zo hebben ervaren.

Hun betrokkenheid bij dit project maakte mijn ervaring in Chawolo nog veel waardevoller, los van alle mooie momenten in de kuil, in het weeshuis, met de kinderen en met mijn collega’s. Het heeft ervoor gezorgd dat ik nu nog steeds bij Child’s Destiny of Hope en het weeshuis betrokken ben. En het heeft dit project gemaakt tot iets waar ik nog heel erg lang heel erg trots op ga zijn.

Volg het project online op www.cdhope.org!